Condititiescore voor paarden: je paard beoordelen van 1 tot 9

Wat de schaal meet

De 9-puntsschaal is vernoemd naar Henneke, wiens artikel uit 1983 in het Equine Veterinary Journal de conditiescore en lichaamsmetingen koppelde aan het lichaamsvetpercentage bij merries. De schaal beoordeelt de vetbedekking, niet het gewicht. Een paard met een zwaar skelet en een fijngebouwd paard kunnen dus dezelfde score hebben bij heel verschillende gewichten. Het Merck Veterinary Manual adviseert het voer aan te passen om een paard op 4 tot 6 te houden.

De tabel van Merck beschrijft zes gebieden om te controleren: de hals, de schoft, de schouder, de ribben, de lendenen langs de wervelkolom en de staartaanzet. Bekijk ze alle zes, want vet wordt niet gelijkmatig afgezet. Een paard kan er bij de ribben goed uitzien en toch een vetkam op de hals hebben. Purdue Extension zegt dat dezelfde schaal voor alle paarden geschikt is, hoewel die is ontwikkeld om de voortplantingsefficiëntie bij merries te beoordelen, en dat zowel kijken als voelen nodig is.

Hoe je de conditie van je paard scoort

Onze eigen methode, gebaseerd op de beschrijvingen van Merck: zet het paard vierkant op een vlakke ondergrond bij goed licht. Bekijk het eerst van opzij en ga dan met je handen over elk gebied. Druk licht op de ribben om te zien of je ze gemakkelijk voelt, controleer de lendenen op een geul of een richel en voel bij de staartaanzet naar sponsachtig of zacht vet.

Purdue Extension voegt toe dat het helpt om het paard te zien bewegen, vooral bij het beoordelen van de ribben. Geef elk gebied een score en bepaal daarna de totaalscore. Als gebieden verschillen, bijvoorbeeld hals 7 en ribben 5, vraag je dierenarts dan welk gebied zwaarder moet wegen. Laat ook een tweede persoon een score geven en laat elke maand dezelfde persoon op hetzelfde tijdstip beoordelen, zodat je de scores kunt vergelijken.

De belangrijkste scores

Een 5 is wat Merck voor alle paarden aanvaardbaar noemt: vlakke lendenen, ribben die niet gemakkelijk zichtbaar maar wel gemakkelijk voelbaar zijn, sponsachtig vet rond de staartaanzet en een hals en schouder die vloeiend overgaan in het lichaam. Een 4 is mager en kan aanvaardbaar zijn voor renpaarden. Bij een 6 kan een lichte geul over de lendenen zichtbaar zijn. Dit is de bovengrens en de score die Merck ideaal noemt voor fokmerries.

De tabel van Merck noemt 7 onaanvaardbaar, met vet langs de schoft, achter de schouder en langs de hals. In de tekst wordt een 7 overgewicht genoemd en 8 tot 9 obesitas. Paarden met obesitas hebben een hoger risico op hoefbevangenheid, koliek door darmbeknelling door een lipoom, insulineresistentie en gewrichtsbelasting. Ook Purdue Extension zegt dat scores onder 4 of boven 6 wijzen op waarschijnlijke stofwisselingsproblemen en andere gezondheidsproblemen. Aan het andere uiteinde zijn scores van 1 en 2 onaanvaardbaar. Merck waarschuwt voor problemen bij het opnieuw opbouwen van de voeding, dus een zeer mager paard heeft begeleiding van een dierenarts nodig voordat het meer voer krijgt.

Vet op de hals en schoft, en de invloed van het ras

Naarmate de score stijgt, wordt vet zichtbaar op de hals en schoft. Bij 6 is volgens Merck wat vet voelbaar aan de zijkant van de schoft, op de hals en achter de schouder. Bij 7 wordt vet afgezet langs de schoft, achter de schouder en langs de hals, en bij 8 is de hals duidelijk verdikt. Voel deze gebieden ook, in plaats van alleen te kijken.

Het ras beïnvloedt wat je ziet. Merck merkt op dat bij een 4 de mate waarin de staartaanzet uitsteekt afhangt van het ras, en dat bij een 5 de schoft afhankelijk van het ras enigszins afgerond is. Een Engels volbloed en een Quarter Horse met dezelfde score zien er niet hetzelfde uit. Vergelijk elk paard daarom met zijn eigen eerdere scores en vraag je dierenarts om advies als je niet zeker weet wat normaal is voor jouw paard.

Seizoenen en leeftijd

Volgens Merck verhoogt koud weer de energiebehoefte van een paard, vooral bij paarden met een dunne of geschoren vacht en paarden zonder beschutting. Merck voegt toe dat oudere paarden met een score van 4 of lager meer verteerbare energie nodig kunnen hebben zodra de temperatuur onder hun onderste kritieke temperatuur daalt, en dat ruwvoer de beste manier is om die energie te leveren.

Purdue Extension noemt het scoren in de winter extra belangrijk, omdat warm blijven meer energie kost en de wintervacht het kijken bemoeilijkt. Een dikke vacht en een deken verbergen de ribben en lendenen, dus vertrouw op je handen. Daalt de score, bespreek het voer dan met je dierenarts voordat de kou begint.

Leg de score samen met het gewicht vast

Onze suggestie: noteer de datum, de score per gebied, de totaalscore en het gewicht of de meting met een gewichtsmeetlint. Maak elke keer een foto van opzij in dezelfde houding. Een reeks gedateerde registraties laat een geleidelijke daling zien die op één dag niet opvalt. Conditie en gewicht vertellen verschillende dingen, dus houd beide bij.