Stoppen met lust: een praktisch plan voor christenen

Lust, verleiding en aantrekkingskracht zijn verschillende dingen

Merken dat iemand aantrekkelijk is, is geen lust. Verleid worden is ook geen lust: Hebreeën 4:15 zegt dat Jezus in alles verzocht is zoals wij, maar zonder zonde. De brief van Jakobus beschrijft het verloop: ieder mens wordt verzocht wanneer hij door zijn eigen begeerte wordt meegesleept en verlokt, en wanneer die begeerte bevrucht is, brengt ze zonde voort.

In Mattheüs 5:28 spreekt Jezus over iedereen die naar een vrouw kijkt om haar te begeren. Volgens onze lezing ligt de nadruk op het kijken met de bedoeling te begeren, en op wat je blijft voeden. Daarom richt het plan hieronder zich op wat je voedt en waar je naartoe gaat, niet op het nooit hebben van een gedachte.

Wat Mattheüs 5:27 tot 30 vraagt

Jezus haalt het gebod tegen overspel aan en zegt vervolgens dat wie naar een vrouw kijkt om haar te begeren, in zijn hart al overspel met haar heeft gepleegd. Hij gaat verder: als je rechteroog je doet struikelen, ruk het uit; als je rechterhand dat doet, hak haar af, want het is beter één lichaamsdeel te verliezen dan dat het hele lichaam in Gehenna wordt geworpen.

Onze eigen lezing, die je voorganger kan verfijnen, is dat Jezus vraagt om serieus op te treden tegen alles wat je doet struikelen, niet om je lichaam te beschadigen. In de praktijk betekent dat: neem de aanleidingen weg, zoals de app, het nachtelijke scrollen of het kanaal. Job 31:1 laat dezelfde houding zien: ik heb een verbond met mijn ogen gesloten.

Zeven stappen

Deze stappen zijn ons eigen praktische advies, gebaseerd op de passages hierboven. Pas er zoveel mogelijk toe en wacht niet totdat je je er klaar voor voelt.

• Benoem het. Schrijf in gewone woorden op waarmee je worstelt, wanneer het gebeurt en wat er vlak daarvoor gebeurt. Voor een concreet probleem kun je een plan maken.
• Blokkeer de toegang. Vergrendel of verwijder de apps en sites waar je toegeeft, en laad je telefoon buiten de slaapkamer op. 1 Korintiërs 10:13 zegt dat God bij de verzoeking ook een uitweg geeft. Een deel van die uitweg kun je vooraf aanleggen.
• Bid op het moment zelf. Leg de telefoon neer, verlaat de kamer en bid één korte zin, bijvoorbeeld om hulp te vragen. Hebreeën 4:16 nodigt ons uit om vrijmoedig te naderen en genade te vinden die hulp biedt op het moment dat we die nodig hebben.
• Vertel het aan iemand. Jakobus 5:16 zegt dat je je zonden aan elkaar moet belijden en voor elkaar moet bidden, zodat je genezen wordt. Kies een vriend, voorganger of hulpverlener die zonder ophef luistert.
• Rust uit. Noteer op welke uren je toegaf. Bij veel mensen zijn dat late uren, of momenten waarop ze moe of eenzaam zijn. Pak dat moment aan: ga eerder naar bed, eet, bel iemand of maak een wandeling.
• Keer terug na een misstap. 1 Johannes 1:9 zegt dat als we onze zonden belijden, Hij trouw en rechtvaardig is om ons te vergeven. Noteer het, vertel het aan je vertrouwenspersoon en begin dezelfde dag opnieuw. Je hoeft niet terug naar nul.
• Denk op de lange termijn. Lees één keer per week je aantekeningen en verander één ding. Houd vast aan wat werkte.

Wat je op de eerste moeilijke dag kunt doen

Ga niet met de drang in discussie. Sta op, leg de telefoon in een andere kamer en adem een minuut rustig. Drink water, ga even naar buiten en bid het kortste gebed dat je kent: Heer, help me. Een drang komt op en gaat voorbij. Je hoeft niets te beslissen terwijl die op zijn sterkst is.

Stuur je vertrouwenspersoon daarna één regel, bijvoorbeeld: moeilijk uur, ik bid, ik laat je weten hoe het gaat. Als je toch toegeeft, volg dan de zesde stap hierboven in plaats van te wachten tot morgen.

Wat persoonlijke verslagen en onderzoek zeggen

Het meeste wat over stoppen wordt geschreven, berust op persoonlijke verslagen. Een onderzoek uit 2021 in Archives of Sexual Behavior analyseerde 104 onthoudingsdagboeken van mannelijke leden van één online forum. De leden beschreven onthouding als erg moeilijk door gewoonten en verlangens die door allerlei prikkels werden opgeroepen. Ze zeiden dat een combinatie van eigen strategieën en steun van buitenaf het voor velen haalbaar maakte. Volgens de auteurs is verder onderzoek nodig om onthouding grondig te toetsen.

Een artikel uit 2019 in hetzelfde tijdschrift stelt dat het gevoel verslaafd te zijn aan expliciete inhoud bij veel mensen beter te begrijpen is als morele incongruentie: die inhoud gebruiken terwijl je gelooft dat dit verkeerd is. Het model moet nog worden getoetst, en de auteurs merken op dat professionals in de geestelijke gezondheidszorg verdeeld zijn over de vraag of het gebruik van expliciete inhoud verslavend is. Geen van beide artikelen toont aan dat een bepaald plan werkt.

Praat met een arts, therapeut of predikant als de strijd maandenlang onbeheersbaar voelt, je werk of relaties schaadt, of gepaard gaat met sterke schaamte, angst of somberheid. Als je je hopeloos voelt of eraan denkt jezelf iets aan te doen, bel of sms dan in de Verenigde Staten naar 988, gratis en op elk moment.