Non-fictie lezen: een methode om meer te onthouden

Begin met een vraag en verken dan het boek

Schrijf voordat je het eerste hoofdstuk openslaat twee of drie vragen op die je door het boek beantwoord wilt zien. Waarom dit boek, en wat wil je kunnen doen of uitleggen als je het uit hebt? Een vraag geeft je iets om naar te zoeken, zodat de pagina niet langer een muur van tekst is.

Besteed daarna vijf minuten aan de opbouw: de inhoudsopgave, de inleiding, de conclusie en de hoofdstuktitels. Zo ken je de stelling van de auteur en de opbouw van het betoog voordat je de details leest. Dit is een praktische gewoonte in plaats van een onderzochte techniek, en het kost weinig moeite.

Lees om het betoog te begrijpen

De meeste non-fictie heeft een centrale stelling, een paar onderbouwende argumenten en veel voorbeelden. Lees om de stelling en de argumenten te vinden. Als een voorbeeld een punt herhaalt dat je al begrijpt, kun je het vluchtig lezen. Als een hoofdstuk niet bijdraagt aan je vraag, kun je het vluchtig lezen of overslaan. Een boek dat je vluchtig doorneemt, heb je verkend, niet gelezen.

Sta tijdens het lezen stil bij een punt dat je verrast en vraag je af waarom het klopt. Het overzicht van leeronderzoek door Dunlosky en collega's beoordeelt twee technieken van dit type, verdiepende bevraging en zelfuitleg, als matig bruikbaar. Volgens de auteurs zijn ze veelbelovend, maar is het bewijs beperkt.

Doe het boek dicht en haal het terug uit je geheugen

De nuttigste gewoonte is eenvoudig. Doe na elk hoofdstuk het boek dicht en schrijf op of vertel wat je je herinnert: de belangrijkste stelling, twee argumenten en één voorbeeld. Open daarna het boek en controleer wat je gemist hebt.

Dit werkt omdat het ophalen van een herinnering die herinnering versterkt. In een onderzoek uit 2006 van Roediger en Karpicke herinnerden studenten die geheugentoetsen over een tekst maakten zich na twee dagen en een week aanzienlijk meer dan studenten die de tekst opnieuw bestudeerden. Toch voelde die tweede groep zich door het opnieuw bestuderen zekerder van hun kennis. Onze gids over onthouden wat je leest bespreekt dat onderzoek en het overzicht uitgebreider.

Wat volgens het onderzoek weinig oplevert

Het overzicht van Dunlosky beoordeelde tien leertechnieken. Vijf werden als weinig bruikbaar beoordeeld: samenvatten, markeren, de sleutelwoordmethode, beelden gebruiken bij het leren van teksten en herlezen. De auteurs merken op dat de meeste studenten zeggen te herlezen en te markeren, maar dat deze technieken de prestaties niet consequent verbeteren. Ze stellen voor om jezelf te toetsen in plaats van te herlezen.

Samenvatten wordt als weinig bruikbaar beoordeeld omdat het slechts onder beperkte omstandigheden helpt. Kort opschrijven wat je uit je geheugen kunt ophalen, vraagt minder werk dan een lange, verzorgde samenvatting.

Spreid je herhaling

Gespreid oefenen, waarbij je het leren over de tijd verdeelt in plaats van alles in één blok te doen, werd in hetzelfde overzicht als zeer bruikbaar beoordeeld, net als jezelf toetsen. Bij een boek kan dat betekenen dat je na elk hoofdstuk een paar minuten ophaalt wat je nog weet, een paar dagen later kort je aantekeningen bekijkt en dat een paar weken later nog eens doet.

Houd je aantekeningen kort: de stelling van elk hoofdstuk in je eigen woorden, één vraag die het boek opriep en één ding dat je gaat proberen. Aantekeningen die je in twee minuten kunt maken, zul je ook echt opschrijven.

Een eenvoudige routine voor elk boek

Combineer dit op een manier die in een gewone week past.

• Vooraf: schrijf twee of drie vragen op en neem de inhoudsopgave, inleiding en conclusie door.
• Tijdens het lezen: zoek de stelling en de argumenten, en vraag je af waarom iets klopt als het je verrast.
• Na elk hoofdstuk: doe het boek dicht, haal de stelling terug uit je geheugen, controleer de pagina en schrijf één of twee regels op.
• Later: bekijk je aantekeningen na een paar dagen en opnieuw na een paar weken, en probeer je oorspronkelijke vragen te beantwoorden.