Soorten hoofdpijn per plek: waar het pijn doet en wat dat kan betekenen

Aan beide kanten, een band of druk: spanningshoofdpijn

De International Classification of Headache Disorders (ICHD-3) beschrijft weinig voorkomende spanningshoofdpijn als doorgaans tweezijdig, drukkend of knellend in plaats van kloppend, licht tot matig, met een duur van minuten tot dagen, en niet verergerend door dagelijkse activiteiten. De NHS beschrijft het op dezelfde manier: pijn aan beide kanten van het hoofd, gezicht of de nek, alsof iets rond het hoofd drukt of knelt, waarbij het pijnlijke gebied gevoelig kan aanvoelen.

Volgens de NHS komt spanningshoofdpijn zeer vaak voor. De NHS zegt dat je deze meestal zelf kunt behandelen met pijnstillers en ontspanning, en adviseert een huisarts te raadplegen als je meerdere keren per week hoofdpijn hebt of als deze ernstig is.

Aan één kant, kloppend: migraine

ICHD-3 beschrijft migraine zonder aura als aanvallen van 4 tot 72 uur, doorgaans eenzijdig, kloppend, matig of ernstig, erger bij dagelijkse activiteiten en met misselijkheid of gevoeligheid voor licht en geluid. De NHS zegt dat de hoofdpijn vaak aan één kant zit en erger wordt als je beweegt.

De locatie varieert. ICHD-3 merkt op dat migrainehoofdpijn meestal bij het voorhoofd en de slapen zit en bij kinderen vaker aan beide kanten voorkomt dan bij volwassenen. Sommige mensen hebben pijn aan beide kanten of in het gezicht, dus eenzijdige pijn komt vaak voor, maar is geen vaste regel.

Rond of achter één oog en bij de slaap: clusterhoofdpijn

ICHD-3 beschrijft clusterhoofdpijn als ernstige, strikt eenzijdige pijn rond het oog, erboven, bij de slaap of een combinatie daarvan, die 15 tot 180 minuten duurt, met een rood of tranend oog, een verstopte neus of loopneus, zweten, een kleinere pupil of een hangend ooglid aan dezelfde kant. De pijn keert tijdens een clusterperiode meestal aan dezelfde kant terug, en mensen kunnen vaak niet stil blijven liggen.

Volgens de NHS is clusterhoofdpijn zeldzaam en kan deze symptomen gemeen hebben met migraine. De NHS adviseert een huisarts te raadplegen als je denkt dat je clusterhoofdpijn hebt, of als gewone pijnstillers niet helpen. Een hangend ooglid of een kleinere pupil in één oog die voor het eerst optreedt, vereist spoedzorg.

Voorhoofd en gezicht: bijholten of iets anders

Pijn over het voorhoofd en de wangen wordt vaak bijholtehoofdpijn genoemd. Volgens ICHD-3 wordt pijn door neus- en bijholteproblemen meestal voor in het hoofd of in het gezicht gevoeld, maar kunnen migraine en spanningshoofdpijn ermee worden verward omdat ze op vergelijkbare plekken pijn doen. ICHD-3 kijkt naar andere tekenen van een bijholteontsteking, zoals etterige neusafscheiding, voordat hoofdpijn aan de bijholten wordt toegeschreven.

Hoofdpijn over het voorhoofd bewijst dus niet dat de oorzaak in de bijholten ligt. Als deze samengaat met een verkoudheid of een verstopte neus, kan dat erbij passen. ICHD-3 voegt toe dat bijholteproblemen migraine kunnen uitlokken of verergeren.

Achterhoofd en nek

Pijn achter in het hoofd of in de nek kan komen door spanningshoofdpijn of door de nek zelf. ICHD-3 beschrijft cervicogene hoofdpijn als hoofdpijn veroorzaakt door een aandoening van de nekwervelkolom, meestal met nekpijn. Kenmerken die deze doorgaans onderscheiden zijn pijn die steeds aan dezelfde kant zit, pijn die wordt uitgelokt door hoofdbewegingen of druk op de nekspieren, en pijn die zich van achter naar voren verspreidt. ICHD-3 voegt toe dat deze kenmerken niet uitsluitend bij deze hoofdpijn voorkomen.

In de beschrijving van migraine merkt ICHD-3 ook op dat hoofdpijn in het achterhoofd bij kinderen zeldzaam is en voorzichtigheid bij de diagnose vereist. De NHS noemt hoofdpijn na een hoofdletsel in de afgelopen 3 maanden als reden om spoedzorg te zoeken.

Wat de locatie je niet vertelt, en wanneer je zorg moet zoeken

De soorten overlappen. Dezelfde persoon kan spanningshoofdpijn en migraine hebben, en elke soort kan op meer dan één plek pijn doen. De locatie is één aanwijzing, naast hoelang de pijn duurt, hoe deze aanvoelt en wat ermee samengaat. Alleen een zorgverlener die je onderzoekt, kan vaststellen om welke soort het gaat.

Volgens de NHS is de meeste hoofdpijn niet ernstig, maar moet je 999 bellen of naar de spoedeisende hulp gaan als hoofdpijn plotseling begint en extreem pijnlijk is, samengaat met gevoelloosheid of zwakte, moeite met spreken, evenwicht bewaren of herinneren, hoofdletsel in de afgelopen 3 maanden, huiduitslag die niet verbleekt als je er een glas op drukt, of zeer hoge koorts, een stijve nek of pijn door fel licht. De NHS adviseert dringend medisch advies bij hoofdpijn met zichtproblemen, hoofdpijn die wordt uitgelokt of verergerd door hoesten, niezen, bukken of inspanning, of hoofdpijn met braken.

Een dagboek helpt je arts. Volgens de NHS kan een hoofdpijndagboek je helpen te achterhalen wat je hoofdpijn uitlokt. Noteer de plek, de kant, hoe het voelt, hoelang het duurde, wat ermee samengaat en wat je hebt ingenomen.