Okuduklarınızı nasıl hatırlarsınız: Araştırmalar neyi destekliyor?

Araştırmaların en faydalı bulduğu yöntemler

2013 yılında Dunlosky ve çalışma arkadaşları, yaygın kullanılan 10 öğrenme tekniğini inceleyerek her birinin ne kadar faydalı olduğunu değerlendirdi. Kendini sınama ve zamana yayılmış çalışma, farklı yaş ve beceri düzeyindeki öğrencilerin birçok görevde ve gerçek sınıf ortamlarında öğrenmesine yardımcı olduğu için yüksek faydalı olarak değerlendirildi.

Ayrıntılandırıcı sorgulama, kendine açıklama ve dönüşümlü çalışma, kanıtlar daha sınırlı olduğu için orta düzeyde faydalı olarak değerlendirildi. Özetleme, işaretleme, anahtar sözcükle hatırlama, metin öğrenirken zihinde canlandırma ve yeniden okuma ise düşük faydalı bulundu. Bu çalışmaların çoğu genel kitap okurlarını değil, öğrencileri inceledi. Bu nedenle bunları bir vaat olarak değil, eldeki en iyi kanıtlar olarak görün.

• Yüksek: kendini sınama, zamana yayılmış (aralıklı) çalışma.
• Orta: ayrıntılandırıcı sorgulama, kendine açıklama, dönüşümlü çalışma.
• Düşük: özetleme, işaretleme, anahtar sözcükle hatırlama, zihinde canlandırma, yeniden okuma.

Hatırlama: sadece yeniden okumayın, kendinizi sınayın

2006 yılında yapılan bir deneyde öğrenciler düzyazı metinlerini çalıştı, ardından ya hatırlama testlerine girdi ya da metinleri yeniden çalıştı. 5 dakika sonra, yeniden çalışmak daha iyi hatırlama sağladı. 2 gün ve 1 hafta sonra ise test edilen öğrenciler, yeniden çalışanlar kendilerini daha emin hissetmiş olsa da, belirgin ölçüde daha fazlasını hatırladı.

Bir kitap için bu, kitabı kapatıp yeniden bakmadan önce hatırladıklarınızı yazmak anlamına gelir. Bir bölümü bildiğinizi hissetmek, onu hatırlayabilmekle aynı şey değildir.

Aralıklı tekrar: bir gün, bir hafta, bir ay sonra dönün

Unutma başlangıçta hızlıdır. Ebbinghaus'un unutma eğrisini yeniden sınayan 2015 tarihli bir çalışma, 20 dakika, 1 saat, 9 saat, 1 gün, 2 gün ve 31 gün sonra yeniden öğrenmeyi test etti ve özgün verilere benzer bir eğri buldu. Çalışmada listeleri öğrenen tek bir katılımcı vardı; dolayısıyla bu, kitaplar üzerine bir çalışma değil, unutmanın bir görünümüdür. Ayrıca eğrinin tamamen pürüzsüz olmadığını ve 24 saat noktasından itibaren bir yükseliş bulunduğunu gösterdi.

Aralıklı çalışma, Dunlosky'nin ekibinin yüksek faydalı olarak değerlendirdiği diğer tekniktir. Pratik kural, kısa süre sonra tekrar etmek ve ardından daha uzun aralıklarla yeniden dönmektir. Önce bir gün, sonra yaklaşık bir hafta, ardından yaklaşık bir ay ara vermek makul bir plandır; ancak kaynaklar tam olarak bu aralıkları doğrulamaz.

İşaretleme ve yeniden okuma neden zayıf kalıyor?

İnceleme, öğrencilerin çoğunun yeniden okuma ve işaretlemeye dayandığını bildirdiğini belirtiyor. Ancak yazarlar, performansı tutarlı biçimde artırmadıkları için her ikisini de düşük faydalı olarak değerlendirdi ve yeniden okumak yerine kendini sınamayı önerdi.

İşaretleme, okurken ilginç bulduğunuz yerleri belirler. Daha sonra bir şeyi hatırlamanızı gerektirmez. İşaretlemeyi seviyorsanız bunu, kendinizi sınayacağınız üç fikri seçmenin bir yolu olarak kullanın.

Kitaplar için haftalık 10 dakikalık rutin

Bir okuma oturumunun hemen ardından kitabı kapatın ve bölümün ana fikrini bir iki cümleyle yazın; bir örnek ve yapabileceğiniz bir şey ekleyin. Sonra kitabı açıp neleri kaçırdığınızı kontrol edin. Bu yaklaşık 3 dakika sürer.

Haftada bir kez 10 dakika ayırın. Bakmadan, okuduğunuz her kitaptan hatırladıklarınızı yazın, ardından kontrol edin. Yaklaşık bir gün sonra hatırlayamadıklarınızı gözden geçirin. Her ay, en çok aklınızda tutmak istediğiniz tek fikri seçip bir konuşmada veya kararda kullanın.

• Her oturumdan sonra: kitabı kapatın, hatırlayın, sonra kontrol edin.
• Haftada bir: kitaplarınızdan hatırladıklarınıza 10 dakika ayırın.
• Ayda bir: bir fikir seçin ve uygulayın.

Kısa derslerin yeri

Her kitap bu rutine değmez. Fikirlerini kullanmak istediğiniz kitapları seçin, diğerlerini daha hafif bir okumayla geçin. İyi hatırlanan birkaç fikir, göz gezdirilen çok sayıda fikirden daha değerlidir. Kısa bir ders iyi bir ilk adım olabilir; çünkü kitabın tamamına zaman ayırmadan önce size yapısını sunar. Ayrıca aklınızda tutmak istediğiniz bir fikri hızla yeniden gözden geçirmenizi sağlar. Özet okumak, hatırlama adımının yerini tutmaz ve özet, kitapla aynı şey değildir.

IQumi dersleri bir fikir, somut bir örnek ve bir çıkarım sunacak şekilde yazılır ve bir dakikadan kısa sürer. Dersten sonra ekranı kapatın ve fikri kendi cümlelerinizle yazın.