PDS-opvlammingen: hoe ze voelen en wat je bijhoudt

Hoe een PDS-opvlamming voelt

De NHS noemt vier hoofdklachten van PDS: buikpijn of krampen die meestal erger zijn na het eten en minder worden na de ontlasting, een opgeblazen gevoel, diarree en verstopping. NIDDK, onderdeel van de National Institutes of Health, beschrijft de meest voorkomende klachten als buikpijn die vaak verband houdt met de ontlasting, plus veranderingen in de ontlasting. Afhankelijk van het type PDS kan het gaan om diarree, verstopping of beide.

Er kunnen ook andere klachten optreden, zoals het gevoel dat je darmen niet helemaal leeg zijn na de ontlasting, slijm in de ontlasting, winderigheid, vermoeidheid, misselijkheid, bekkenpijn en vaak moeten plassen. PDS is chronisch en duurt vaak jaren, maar NIDDK merkt op dat de klachten kunnen komen en gaan. De NHS noemt de dagen met ergere klachten opvlammingen.

Wat een opvlamming kan uitlokken

Soms is er geen duidelijke reden. De NHS noemt deze triggers: alcohol, cafeïne, bepaalde voedingsmiddelen zoals pittig of vet eten, stress en angst, en regelmatig antibioticagebruik. NIDDK voegt toe dat vrouwen met PDS tijdens hun menstruatie vaak meer klachten hebben.

Vezels kunnen zowel helpen als klachten verergeren. Volgens NIDDK kan het langzaam verhogen van je vezelinname, met 2 tot 3 gram per dag, winderigheid en een opgeblazen gevoel helpen voorkomen. Te veel vezels in één keer kunnen namelijk gasvorming veroorzaken die PDS-klachten uitlokt. NIDDK noemt ook voedingsmiddelen die rijk zijn aan FODMAPs, moeilijk verteerbare koolhydraten, en zegt dat sommige mensen met PDS meer klachten hebben na het eten van gluten, ook zonder coeliakie.

Wat je noteert om je triggers te vinden

De NHS adviseert een dagboek bij te houden van wat je eet en welke klachten je krijgt. De onderstaande details zijn onze eigen suggesties voor wat je kunt noteren. Het zijn dezelfde punten die we uitgebreider bespreken in onze gids voor een voedings- en klachtendagboek.

• Wat je at en dronk, met het tijdstip en een geschatte hoeveelheid
• Elke klacht met het tijdstip en de ernst van 0 tot 10: pijn, een opgeblazen gevoel, misselijkheid, winderigheid
• Elke ontlasting, met het type op de Bristol-ontlastingsschaal
• Stress, slaap en alles wat die dag anders was, zoals een reis
• Je menstruatie, als dat van toepassing is, en eventuele nieuwe medicijnen of antibiotica
• Wat je deed om met de klachten om te gaan en of het hielp

Wat je kunt doen tijdens een opvlamming

Volgens de NHS is er geen dieet of medicijn dat werkt voor iedereen met PDS. De adviezen zijn onder meer: eet evenwichtig, drink minstens 8 tot 10 glazen (ongeveer 1,5 liter) per dag, zoek manieren om te ontspannen, beweeg voldoende, sla geen maaltijden over en eet niet te snel. De NHS raadt veel vet, pittig of bewerkt eten af, net als meer dan 3 cafeïnehoudende dranken per dag en veel alcohol of koolzuurhoudende dranken.

Bij een opgeblazen gevoel en winderigheid adviseert de NHS regelmatig haver te eten en moeilijk verteerbare voedingsmiddelen zoals kool, broccoli, bonen en uien te vermijden. Bij diarree adviseert de NHS minder vezelrijke voeding en veel water, en bij verstopping meer water en oplosbare vezels, zoals in haver en wortels. Bij al deze klachten adviseert de NHS een apotheker te vragen naar medicijnen die kunnen helpen.

Een FODMAP-arm dieet is een korte, geplande proefperiode, geen manier van eten voor een dag met een opvlamming. De richtlijn van het American College of Gastroenterology beveelt een beperkte proefperiode aan om de algehele PDS-klachten te verbeteren. Volgens NIDDK kan een arts een diëtist aanraden, waarna de voedingsmiddelen langzaam weer worden toegevoegd.

Wanneer je naar de arts moet

De NHS adviseert naar een arts te gaan als je denkt dat je PDS hebt en al meer dan 4 weken klachten hebt, zodat die je kan onderzoeken en andere problemen kan uitsluiten. De NHS adviseert ook een spoedafspraak te vragen of in het Verenigd Koninkrijk 111 te bellen als je zonder reden veel gewicht bent verloren, bloed uit de anus verliest of bloederige diarree hebt, een harde knobbel of zwelling in je buik voelt, of last hebt van kortademigheid, hartkloppingen en een ongewoon bleke huid. Bel in de Verenigde Staten bij deze signalen direct je arts of zoek spoedzorg.

De NHS adviseert ook naar een arts te gaan als veranderingen in je voeding en medicijnen van de apotheek niet helpen, of als je veel verschillende voedingsmiddelen moet vermijden om je klachten onder controle te houden. Bestempel niet zelf elke dag met buikklachten als PDS, want dezelfde klachten kunnen ook door andere aandoeningen komen.

Hoe een dagboek helpt bij je afspraak

De richtlijn van het American College of Gastroenterology stelt een positieve diagnostische strategie voor PDS voor. Dat betekent dat de diagnose wordt gesteld op basis van het klachtenpatroon, in plaats van eerst al het andere uit te sluiten. De richtlijn stelt ook bloedonderzoek naar coeliakie voor bij mensen met PDS en diarreeklachten, en een calprotectinetest van de ontlasting bij mensen met vermoedelijke PDS en diarree, om inflammatoire darmziekten uit te sluiten.

Een dagboek laat je zorgverlener het patroon zien: hoe vaak opvlammingen voorkomen, welke klachten op de voorgrond staan en wat er rond die momenten gebeurde. Neem notities van een paar weken mee in plaats van alleen je herinnering aan de ergste dagen.